OLEJ CBD I UKŁAD ENDOKANABINOIDOWY
Czym jest układ endokannabinoidowy?
Wyobraź sobie, że siedzisz w pokoju otoczonym czterema ścianami, a na każdej z tych ścian znajduje się po 100 termostatów. Każdy z nich reguluje podstawowe funkcje życiowe. Układ endokannabinoidowy (EKR) łączy działanie wszystkich tych "termostatów" w jeden dynamiczny system. Jako główny regulator EKR kontroluje szeroki zakres procesów fizjologicznych, takich jak gojenie ran, ciśnienie krwi, odczuwanie bólu, produkcję komórek mózgowych, metabolizm glukozy oraz funkcje immunologiczne w celu regulacji stanów zapalnych.
„Modulowanie aktywności układu endokannabinoidowego może mieć potencjał terapeutyczny niemal w każdej chorobie dotykającej ludzi.”
Na przykład w sytuacji zagrożenia wzrasta poziom hormonów stresu (kortyzolu i adrenaliny) w organizmie. Gdy zagrożenie mija, a sytuacja się normalizuje, EKR spowalnia reakcję stresową i przywraca poziom tych hormonów do normy.
Podobnie, gdy jesteśmy chorzy, układ endokannabinoidowy podnosi temperaturę ciała, co pomaga zwalczać „najeźdźców”, a następnie obniża ją do normalnego zakresu, gdy gorączka nie jest już potrzebna. Jeśli układ endokannabinoidowy nie działa prawidłowo, organizm nie potrafi ograniczyć reakcji zapalnej, co może prowadzić do uszkodzenia zdrowych tkanek. (Choroby autoimmunologiczne wskazują na dysfunkcję EKR.)
Medycyna dziś jasno wie, że zaburzenia w działaniu EKR leżą u podłoża wielu chorób, w tym nowotworów, cukrzycy, choroby Alzheimera, przewlekłego bólu, zaburzeń snu i uzależnień. Korzyści zdrowotne płynące z równoważenia układu endokannabinoidowego są tak znaczące, że w 2013 roku naukowcy National Institutes of Health (NIH) w USA, Pal Pacher i George Kunos, stwierdzili, że „modulowanie aktywności układu endokannabinoidowego może mieć potencjał terapeutyczny w niemal każdej chorobie dotykającej człowieka”.
POWIĄZANY ARTYKUŁ:
Niektórzy lekarze uważają, że zrozumienie działania układu endokannabinoidowego to jedno z najważniejszych odkryć medycznych od czasu wprowadzenia sterylnych zabiegów chirurgicznych.
Biorąc pod uwagę, że składniki oleju CBD modulują układ endokannabinoidowy, łatwo zrozumieć, dlaczego temat ten interesuje wielkie firmy farmaceutyczne. W Wielkiej Brytanii od 2014 roku dostępny jest preparat Sativex firmy GW Pharma, zawierający w stosunku 1:1 CBD* i THC*. Jego stosowanie jest refundowane przez NHS w przypadkach, gdy inne leki zawodzą, głównie u pacjentów z stwardnieniem rozsianym. - *CBD i THC to dwa najlepiej poznane i najbardziej badane związki o działaniu terapeutycznym, występujące w roślinie konopi. -
Główne etapy odkrycia układu endokannabinoidowego
EKR odkryto pod koniec XX wieku, podczas badań nad mechanizmem działania rośliny konopi. Przełomowe odkrycia zawdzięczamy Raphaelowi Mechoulamowi, izraelskiemu naukowcowi, który działał w latach 60.–90. XX wieku:
1964 – Mechoulam i współpracownicy zidentyfikowali i wyizolowali tetrahydrokannabinol (THC), psychoaktywny składnik konopi.
1988 – po raz pierwszy odkryto receptor kannabinoidowy CB1 w mózgu.
1992 – Mechoulam z Williamem Devane odkryli pierwszy endokannabinoid, anandamid.
1993 – odkryto receptor CB2, głównie obecny na komórkach układu odpornościowego.
1995 – odkrycie drugiego głównego endokannabinoidu, 2-arachidonoiloglicerolu (2-AG).
Główne składniki układu endokannabinoidowego
1. Receptory kannabinoidowe:
Funkcjonują jak miniaturowe portale, znajdujące się na powierzchni komórek w naszym mózgu, ośrodkowym układzie nerwowym oraz innych narządach. Odbierają ważne sygnały dotyczące tego, co dzieje się w organizmie, dzięki czemu komórki mogą odpowiednio reagować. Istnieją dwa główne typy receptorów kannabinoidowych: CB1 i CB2. Oba występują w całym organizmie, jednak receptory CB1 koncentrują się w mózgu i ośrodkowym układzie nerwowym, natomiast CB2 – w układzie odpornościowym. Oba typy receptorów można znaleźć również w skórze, wątrobie, nerkach, sercu i innych narządach wewnętrznych.
Funkcje receptorów CB1
Receptory CB1 występują głównie w ośrodkowym układzie nerwowym (mózg i rdzeń kręgowy), ale w mniejszych ilościach występują też w innych narządach. Receptory CB1 są skoncentrowane głównie w następujących obszarach i pełnią te funkcje:
Mózg – zwłaszcza w hipokampie (pamięć i uczenie się), korze mózgowej (myślenie i podejmowanie decyzji), jądrach podstawnych (kontrola ruchu), móżdżku (koordynacja ruchowa) oraz migdale (przetwarzanie emocji).
Rdzeń kręgowy – regulacja odczuwania bólu i czucia.
Obwodowy układ nerwowy – wpływ na odczuwanie bólu i funkcje mięśni.
Komórki tłuszczowe – regulacja metabolizmu i gospodarki energetycznej.
Wątroba – wpływ na metabolizm lipidów i wrażliwość na insulinę.
Płuca i układ pokarmowy – regulacja motoryki jelit i apetytu.
Narządy płciowe – możliwa rola w procesach reprodukcyjnych.
Receptory CB1 oddziałują przede wszystkim na funkcje układu nerwowego, dlatego odgrywają ważną rolę w łagodzeniu bólu, koordynacji ruchów, pamięci, regulacji apetytu i emocji. THC, które odpowiada za psychoaktywne właściwości rośliny konopi, przede wszystkim wiąże się właśnie z receptorami CB1.
Lokalizacja i funkcje receptorów CB2
Receptory CB2 znajdują się przede wszystkim w narządach obwodowych i układzie odpornościowym, choć w niewielkich ilościach także w mózgu. Największe skupiska CB2 występują w miejscach pełniących następujące funkcje:
Komórki układu odpornościowego – makrofagi, limfocyty T i B (regulacja procesów zapalnych i odpowiedzi immunologicznej).
Śledziona – funkcje immunologiczne i zmniejszanie stanów zapalnych.
Migdałki – wsparcie odporności organizmu.
Układ jelitowy – regulacja zapalnych chorób jelit i równowagi mikrobiomu.
Wątroba – regulacja chorób wątroby i procesów metabolicznych.
Kości – utrzymanie równowagi między tworzeniem a rozkładem tkanki kostnej.
Skóra – leczenie stanów zapalnych i chorób autoimmunologicznych skóry, np. egzemy, łuszczycy.
Receptory CB2 odgrywają kluczową rolę w regulacji układu odpornościowego i procesów zapalnych. CBD (kannabidiol) pośrednio wpływa na działanie receptorów CB2, co może przyczyniać się do efektów przeciwzapalnych i przeciwbólowych.
2. Endokannabinoidy:
Są to cząsteczki – nasza wewnętrzna odmiana konopi – które łączą się z receptorami kannabinoidowymi i je aktywują, niczym klucz otwierający zamek. Naukowcy zidentyfikowali wiele endokannabinoidów, ale dwa najważniejsze to 2-arachidonoiloglicerol (2AG) oraz anandamid, nazwany na podstawie sanskryckiego słowa ananda oznaczającego błogość, ze względu na swoje właściwości poprawiające nastrój. Zarówno 2AG, jak i anandamid oddziałują z tymi samymi receptorami co składniki występujące w roślinie konopi, w tym CBD i THC.
Wpływ CBD na anandamid jest szczególnie istotny!
CBD pośrednio zwiększa poziom anandamidu w organizmie poprzez następujące mechanizmy:
Hamowanie enzymu FAAH
Anandamid jest szybko rozkładany w organizmie przez enzym FAAH (fatty acid amide hydrolase).
CBD hamuje działanie FAAH, dzięki czemu anandamid pozostaje aktywny w organizmie przez dłuższy czas.
W efekcie efekt działania anandamidu zostaje wzmocniony, co może wspierać łagodzenie bólu, zmniejszać lęk i poprawiać samopoczucie.
Hamowanie wychwytu zwrotnego anandamidu
Normalnie anandamid szybko wraca do komórek, gdzie ulega rozkładowi.
CBD uniemożliwia szybki wychwyt zwrotny anandamidu, przez co pozostaje on dłużej w krwi i między komórkami nerwowymi.
To pozwala mu dłużej oddziaływać na receptory CB1 i CB2.
Pośrednia aktywacja receptorów CB1
Anandamid łączy się głównie z receptorami CB1, które znajdują się w mózgu i regulują funkcje nerwowe.
CBD bezpośrednio nie wiąże się z receptorami CB1, ale hamując rozkład anandamidu, pośrednio wzmacnia ich aktywność.
Może to pomagać w redukcji stresu, lęku i bólu, jak również wspierać ochronę nerwów.
Jakie efekty może wywołać współdziałanie CBD i anandamidu?
Łagodzenie bólu
Aktywacja anandamidu i receptorów CB1 może zmniejszać przewlekły ból, np. neuropatyczny czy związany z chorobami zapalnymi.
Redukcja lęku i stresu
Wyższy poziom anandamidu może zmniejszać lęk, poprawiać nastrój i pomagać w leczeniu PTSD oraz innych zaburzeń związanych ze stresem.
Działanie neuroprotekcyjne
Zwiększona aktywność anandamidu może chronić komórki nerwowe i wspierać leczenie chorób neurodegeneracyjnych (np. Alzheimera, Parkinsona, stwardnienia rozsianego).
Poprawa jakości snu
Anandamid odgrywa także rolę w regulacji rytmu dobowego, dlatego CBD może wspomagać leczenie bezsenności i zaburzeń snu.
Działanie przeciwzapalne
Zarówno CBD, jak i anandamid wpływają na procesy zapalne, co może pomagać w leczeniu chorób autoimmunologicznych, takich jak reumatoidalne zapalenie stawów czy choroba Crohna.
3. Enzymy metaboliczne:
Są to białka przyspieszające reakcje chemiczne i regulujące poziomy 2AG, anandamidu oraz innych kannabinoidów. Biorą udział zarówno w tworzeniu endokannabinoidów w razie potrzeby, jak i w ich rozkładzie oraz usuwaniu, gdy spełnią swoją funkcję.
CBD – Molekuła nieproszona
Ostatnio odkryto czwarty składnik EKR – cząsteczki transportujące, które działają jak „fury” dla endokannabinoidów, dostarczając je dokładnie tam, gdzie są potrzebne. Transportujące białka kwasów tłuszczowych odgrywają kluczową rolę w działaniu oleju CBD.
Gdy naukowcy odkryli endogenne kannabinoidy (2AG i anandamid), zastanawiali się, jak te związki przenikają przez wodne środowisko wewnętrzne organizmu. W końcu krew składa się głównie z wody, a kannabinoidy to lipidy – olej z wodą nie mieszają się dobrze. Najważniejszym przełomem było 2009 roku zidentyfikowanie specyficznych cząsteczek transportujących endogennych kannabinoidów.
Jak sama nazwa wskazuje, białka te wiążą kwasy tłuszczowe, np. kannabinoidy. W krwiobiegu działają niczym molekularny prom, który zabiera kannabinoidy i transportuje je tam, gdzie są potrzebne, przekraczając błonę komórkową do wnętrza komórki, gdzie wchodzą w interakcję z receptorami na powierzchni jądra komórkowego. Są to receptory aktywowane przez proliferatory peroksysomów, znane jako PPAR, które regulują ekspresję genów, metabolizm energetyczny oraz inne ważne procesy fizjologiczne. Okazało się, że CBD jest VIP-em na tych promach, co tłumaczy, dlaczego może wywierać tak głębokie działanie terapeutyczne.
Używając oleju CBD, CBD niejako przesuwa się na przód w kolejce, wypierając nasze własne kannabinoidy (2AG, anandamid), oczekujące na transport tym molekularnym promem, by dotrzeć do komórki jako pierwsze. Oznacza to, że naturalne kannabinoidy pozostają dłużej na powierzchni komórki, mając więcej czasu na aktywowanie receptorów CB1 i CB2.
W praktyce CBD hamuje wychwyt własnych kannabinoidów organizmu, przedłużając ich cykl życia, co może przynosić liczne korzyści terapeutyczne. CBD podnosi „tonus” układu endokannabinoidowego, eksponując organizm na przedłużone działanie kannabinoidów. To może być jeden z kluczowych mechanizmów, dzięki którym CBD pomaga chronić mózg, łagodzić stres i zwalczać niektóre choroby.
To jednak nie jedyny sposób, w jaki CBD wpływa na układ endokannabinoidowy. Poza zwiększaniem poziomu endokannabinoidów, CBD może zmieniać i modulować działanie receptorów kannabinoidowych. THC – psychotropowy składnik konopi – wiąże się bezpośrednio z receptorami CB1 i CB2, jak klucz pasujący do zamka, i je aktywuje. CBD natomiast, zamiast wiązać się z receptorami, aby wywołać sygnał, raczej delikatnie reguluje przekazywanie sygnałów wywołanych przez THC lub endogenne kannabinoidy.
Badania przedkliniczne pokazują, że CBD działa jako modulator allosteryczny receptora CB1, co oznacza, że wpływa na przekazywanie sygnału przez receptor bez inicjowania go. Można myśleć o receptorze CB1 jak o ściemniaczu światła, którym CBD potrafi przygasić sygnał. To jeden z mechanizmów, dzięki którym CBD łagodzi psychoaktywne działanie THC, nie osłabiając jego efektu terapeutycznego.
Jednocześnie CBD wzmacnia sygnały przez receptor CB2, który reguluje zapalenia i aktywność komórek układu odpornościowego. Dlaczego i jak CBD wywołuje efekt przeciwzapalny oraz inne działania związane z aktywacją CB2, pozostaje nadal naukową zagadką.
Jedno jest pewne: CBD potrafi modulować układ endokannabinoidowy, działając na receptory CB1 i CB2 w przeciwnych kierunkach – osłabiając pierwszy i wzmacniając drugi. To właściwość o głębokim, pozytywnym znaczeniu, szczególnie w przypadku zaburzeń metabolicznych, otyłości, chorób wątroby i innych schorzeń dietozależnych.
Podsumowanie
Układ endokannabinoidowy to ważna sieć regulacyjna organizmu, która pomaga utrzymać wewnętrzną równowagę i odgrywa rolę w kontrolowaniu takich procesów jak odczuwanie bólu, stan zapalny, sen, nastrój oraz funkcjonowanie układu odpornościowego.
Poprzez fitokannabinoidy zawarte w oleju CBD dochodzi do interakcji z tym systemem: wpływa on pośrednio na działanie receptorów CB1 i CB2 oraz może zwiększać efekt własnych endokannabinoidów organizmu, jak anandamid. Dzięki temu wspiera naturalną równowagę organizmu i utrzymanie dobrego samopoczucia.
Olej CBD nie działa na jeden konkretny problem, lecz poprzez układ endokannabinoidowy wspiera regulację procesów organizmu, wspomagając zrównoważone funkcjonowanie i dobry stan zdrowia.
Warto pamiętać, że olej CBD nie jest panaceum! Podstawą zdrowia są regularna aktywność fizyczna, zbilansowana dieta i życie bez stresu. Żadna z tych rzeczy nie jest zastępowana przez CBD! Przed użyciem preparatu zawierającego CBD skonsultuj się z lekarzem!
Śledź nasze przydatne materiały o oleju CBD na blogu!
Więcej o działaniu oleju CBD możesz przeczytać tutaj!
olej cbd zakup oleju cbd
NASZE NAJLEPSZE OLEJE CBD
