Wpływ alkoholu na sen

Jaki wpływ ma alkohol na sen?

Wielu z nas doświadczyło sytuacji, gdy przed snem wypiliśmy kieliszek wina lub dwa piwa, po prostu dlatego, że wydawało się, iż pomaga się odprężyć i łatwiej zasnąć. Dla niektórych jest to stały wieczorny rytuał i nie zdają sobie sprawy, jak bardzo może im to szkodzić.

Aby lepiej zrozumieć ten proces, najpierw musimy poznać pojęcie snu REM.

Czym jest sen REM i dlaczego jest ważny?

Podczas snu występują na przemian dwa etapy: REM (Rapid Eye Movement) oraz NREM (Non-Rapid Eye Movement).

Sen REM to faza snu, w której charakterystyczne są szybkie, boczne, ruchem tam i z powrotem poruszające się oczy. Ten etap snu zwykle pojawia się w drugiej połowie okresu snu i jest znacznie ważniejszy, niż wielu z nas przypuszcza.

Marzenia senne i kreatywność: To właśnie podczas snu REM mamy najbardziej żywe i złożone marzenia senne. Badania sugerują, że te sny mogą pomagać w rozwiązywaniu problemów, stymulować kreatywność oraz powstawanie nowych pomysłów. Nic więc dziwnego, że mówi się „przemyśl to sobie na spokojnie”!

Przetwarzanie emocji: Sen REM ma kluczowe znaczenie dla przetwarzania pamięci emocjonalnej oraz utrzymania równowagi psychicznej. Ten etap snu pomaga emocjonalnie zintegrować doświadczenia z poprzedniego dnia, wspierając tym samym stabilność psychiczną. Emocje odgrywają ważną rolę w przechowywaniu i przypominaniu wspomnień. Aktywują one niektóre obszary pamięci, ułatwiając dostęp do wspomnień. Pamięć emocjonalna uruchamia się na przykład wtedy, gdy zapach, którego dawno nie czułeś, natychmiast przenosi cię myślami do konkretnego wydarzenia z dzieciństwa lub innego ważnego okresu życia.

Pamięć i nauka: Sen REM odgrywa rolę w konsolidacji wspomnień, zwłaszcza tych dotyczących złożonych, abstrakcyjnych lub nowych informacji. Ten etap snu pomaga utrwalić nowo przyswojoną wiedzę oraz opanować złożone umiejętności.

Funkcjonowanie mózgu i połączenia nerwowe: Podczas snu REM mózg jest aktywny i pomaga w rozwoju oraz utrzymaniu sieci neuronalnych. Jest to szczególnie ważne dla rozwijającego się mózgu! Nic dziwnego, że w około dwóch tygodniach przed urodzeniem, gdy połączenia nerwowe w mózgu rozwijają się niezwykle szybko, płód przechodzi od około 50% snu REM i 50% NREM do prawie całkowicie snu REM. Również w niemowlęctwie i wczesnym dzieciństwie większość snu spędzamy w fazie REM.

Radzenie sobie ze stresem i zdrowie psychiczne: Zaobserwowano, że brak snu REM jest powiązany ze stresem, depresją i innymi problemami psychicznymi. Niektóre badania wskazują, że sen REM może pomagać w przetwarzaniu stresujących lub traumatycznych wydarzeń.

Sen REM w znacznym stopniu wpływa więc na naszą stabilność emocjonalną, kreatywność i zdolności uczenia się.

A jaki związek ma sen REM z alkoholem?

Po spożyciu alkoholu czujemy, że łatwiej zasypiamy, ale początkowo głęboki sen zostaje zastąpiony przez płytki sen, zwłaszcza w drugiej fazie cyklu snu, gdy sen REM powinien dominować.
Alkohol praktycznie całkowicie eliminuje fazę REM w naszym cyklu snu, a co za tym idzie, tracimy wiele korzyści, które sen REM nam zapewnia.

Nawet jeśli ktoś szybciej zasypia po alkoholu, jakość snu zazwyczaj się pogarsza. Alkohol zakłóca architekturę snu, zmniejszając jego regenerujące właściwości.

W dłuższej perspektywie ma to liczne negatywne skutki, zwłaszcza we wczesnych latach życia. Wczesne etapy rozwoju, w tym okres prenatalny i niemowlęcy, są krytyczne dla rozwoju mózgu oraz układu nerwowego.

Zaburzenia snu REM mogą wpływać na rozwój mózgu i przyczyniać się do powstawania niektórych zaburzeń neurologicznych. Matthew Walker, wybitny badacz snu, sugeruje na podstawie swoich badań, że brak lub ciągłe zakłócenia snu REM w okresie prenatalnym mogą być powiązane z późniejszym rozwojem autyzmu.

Jeśli we krwi matki karmiącej poziom alkoholu wynosi 0,08%, to dokładnie tyle samo jest w jej mleku. Spożycie nawet jednego kieliszka wina podczas karmienia znacząco pogarsza sen REM niemowlęcia, co może powodować trwałe szkody, gdyż deficyt snu REM powstały na tym etapie nie może być później wyrównany przez mózg.

U dorosłych częste zaburzenia snu REM pogarszają zdolność uczenia się, ogólny stan emocjonalny i w dużym stopniu przyczyniają się do powstawania depresji.

Podsumowując, alkohol negatywnie wpływa na jakość snu, co na dłuższą metę może szkodzić zdrowiu i samopoczuciu. Ograniczenie spożycia alkoholu, zwłaszcza przed snem, może poprawić jakość snu oraz ogólne zdrowie!